ABT LEONARDUS THYS (1752-1772)

Abt   Lenaerts   stierf   in   1752.   De   verkiezing   van   een   opvolger   greep   op   30 oktober   van   dat   jaar   plaats   onder   leiding   van   de   kanselier   van   Brabant   en   de abt   van   Gembloers.   De   voorkeur   van   de   monniken   ging   uit   naar   Leonardus Thys   uit   Westerlo.   Hij   was   geboren   in   1707   en   had   filosofie   gestudeerd   aan de    pedagogie    Het    Varken    (aan    het    huidige    Hogeschoolplein)    te    Leuven. Tweeëntwintig   jaar   oud   trad   hij   te   Vlierbeek   in.   De   Mechelse   aartsbisschop Thomas-Philippe   d'Alsace   (1714-1759),   geassisteerd   door   de   abten   van   Park en   van   Sint-Geertrui   te   Leuven,   kwam   de   installatie   en   wijding   van   de   nieuwe abt    verrichten.    Het    devies    van    Thys    luidde:    Candore    et    amore    ("Met oprechtheid en liefde"). Op   de   pastorie   van   Vlierbeek   hangt   nog   steeds   zijn   portret,   geschilderd   in 1763.   De   abt   zit   neer   in   een   zetel,   waarvan   de   rug   versierd   is   met   zijn wapenschild   en   devies.   Hij   draagt   het   benedictijner   habijt;   zijn   mijter   bevindt zich   op   een   tafel   naast   hem.   Naast   een   boek   ligt   hier   ook   een   plan   met   het opschrift:   Refugium   reaedif(icatum)   anno   1761.   Het   betreft   hier   een   verwijzing naar   de   herbouw   van   de   Vlierbeekse   refuge   te   Brussel,   waar   abt Thijs   in   1772 zou   overlijden.Het   gaat   om   een   plan   van   de   refuge   die   de   abdij   te   Brussel bezat   en   die   Thys   had   laten   herbouwen.   Dit   gebeurde   gedeeltelijk   uit   zijn persoonlijk   bezit.   We   weten   inderdaad   dat   deze   overste   de   geldelijke   situatie van   zijn   abdij   met   eigen   bijdragen   heeft   willen   saneren.   Samen   met   nog   een paar    andere    schilderijen    op    de    pastorie,    is    dit    een    overblijfsel    van    een imposante   portrettengalerij   die   eertijds   in   Vlierbeek   aanwezig   was   en   bij   de aanstelling    van    een    nieuwe    abt    telkens    werd    aangevuld.    De    reeks    werd echter,   op   deze   schaarse   overblijfselen   na,   bij   de   Franse   Revolutie   verspreid of vernietigd. Bij   het   begin   van   zijn   aanstelling   liet   Thys   een   lijst   opmaken   van   de   lasten   en schulden   van   zijn   convent.   Er   is   sprake   van   de   reparatie   der   daken   en   van andere    herstellingen,    van    de    aankoop    van    het    nodige    voedsel,    zoals kalveren,   lammeren,   ossen   en   varkens;   de   bedragen   besteed   aan   vis,   wijn   en vooral   aan   boter   liepen   zeer   hoog   op.   Het   document   leert   tevens   dat   uit   de gemeenschappelijke   kas   om   de   drie   jaar   voor   elke   monnik   een   habijt   werd betaald;   een   scapulier,   singel,   schoenen   en   een   paar   kousen   kregen   ze   ieder jaar.   Was,   olie,   vet,   kaarsen   en   specerijen   vormden   samen   een   aanzienlijke post.    Naast    tal    van    leveranciers    moesten    ook    het    personeel    en    andere ambachtslui    worden    vergoed.    De    lijst    vermeldt    volgende    personen:    kok, onderkok    en    keukenhulp,    smid,    kleermaker,    organist,    hovenier,    brouwer, molenaar,      schrijnwerker,      koetsier,      rademaker,      bakker,      ossen-      en varkensknecht enz. Ondertussen   rees   een   ander   probleem.   De   onroerende   bezittingen   van   de kloosters   waren   onttrokken   aan   de   normale   circulatie   via   overerving,   verkoop of   schenking,   en   dus   ook   aan   de   taksen   die   bij   zulke   gelegenheden   moesten worden   betaald.   Om   die   reden   werd   al   sinds   de   middeleeuwen   getracht   de verwerving   van   zulke   goederen   aan   strenge   voorwaarden   te   onderwerpen. De    burgerlijke    overheid    eiste    immers    een    amortisatie.    Keizerin    Maria- Theresia    gaf    een    definitieve    vorm    aan    deze    oude    wetgeving    door    het Amortisatiedecreet   van   1753.   Dit   betekende   dat   de   kloosters   hun   grondbezit niet   meer   konden   uitbreiden,   en   dat   bezittingen   die   nog   niet   geamortiseerd waren,   moesten   worden   verkocht,   tenzij   de   eigenaar   mits   betaling   amortisatie kon    verkrijgen.    Abt    Thys    voerde    een    omvangrijke    briefwisseling    met    de overheid   om   aan   het   decreet   te   ontsnappen.   Hij   stelde   zelfs   een   dossier samen    over    de    moeilijkheden    die    de    abdij    de    laatste    twee    eeuwen    had meegemaakt.   Zijn   pogingen   hadden   succes,   want   voor   de   nog   verschuldigde amortisaties   moest   slechts   een   zesde   van   het   vastgestelde   bedrag   worden betaald. De som werd naderhand nogmaals met een derde verminderd.
Pastorij Vlierbeek ©Kerkfabriek O.L.V. Vlierbeek Martin van Meytens [Public domain], via Wikimedia Commons
Abdij van Vlierbeek
© Heemkundige Kring Vlierbeek        

ABT LEONARDUS THYS (1752-1772)

Abt     Lenaerts     stierf     in 1752.    De    verkiezing    van een   opvolger   greep   op   30 oktober      van      dat      jaar plaats    onder    leiding    van de   kanselier   van   Brabant en   de   abt   van   Gembloers. De      voorkeur      van      de monniken    ging    uit    naar Leonardus        Thys        uit Westerlo.          Hij          was geboren   in   1707   en   had   filosofie   gestudeerd   aan   de pedagogie        Het        Varken        (aan        het        huidige Hogeschoolplein)    te    Leuven.    Tweeëntwintig    jaar    oud trad    hij    te    Vlierbeek    in.    De    Mechelse    aartsbisschop Thomas-Philippe    d'Alsace    (1714-1759),    geassisteerd door   de   abten   van   Park   en   van   Sint-Geertrui   te   Leuven, kwam    de    installatie    en    wijding    van    de    nieuwe    abt verrichten.    Het    devies    van    Thys    luidde:    Candore    et amore ("Met oprechtheid en liefde"). Op    de    pastorie    van    Vlierbeek    hangt    nog    steeds    zijn portret,   geschilderd   in   1763.   De   abt   zit   neer   in   een   zetel, waarvan    de    rug    versierd    is    met    zijn    wapenschild    en devies.    Hij    draagt    het    benedictijner    habijt;    zijn    mijter bevindt   zich   op   een   tafel   naast   hem.   Naast   een   boek   ligt hier     ook     een     plan     met     het     opschrift:     Refugium reaedif(icatum)     anno     1761.     Het     betreft     hier     een verwijzing   naar   de   herbouw   van   de   Vlierbeekse   refuge te   Brussel,   waar   abt   Thijs   in   1772   zou   overlijden.Het gaat   om   een   plan   van   de   refuge   die   de   abdij   te   Brussel bezat   en   die   Thys   had   laten   herbouwen.   Dit   gebeurde gedeeltelijk     uit     zijn     persoonlijk     bezit.     We     weten inderdaad   dat   deze   overste   de   geldelijke   situatie   van zijn    abdij    met    eigen    bijdragen    heeft    willen    saneren. Samen    met    nog    een    paar    andere    schilderijen    op    de pastorie,    is    dit    een    overblijfsel    van    een    imposante portrettengalerij   die   eertijds   in   Vlierbeek   aanwezig   was en   bij   de   aanstelling   van   een   nieuwe   abt   telkens   werd aangevuld.   De   reeks   werd   echter,   op   deze   schaarse overblijfselen   na,   bij   de   Franse   Revolutie   verspreid   of vernietigd. Bij    het    begin    van    zijn    aanstelling    liet    Thys    een    lijst opmaken   van   de   lasten   en   schulden   van   zijn   convent. Er   is   sprake   van   de   reparatie   der   daken   en   van   andere herstellingen,   van   de   aankoop   van   het   nodige   voedsel, zoals     kalveren,     lammeren,     ossen     en     varkens;     de bedragen    besteed    aan    vis,    wijn    en    vooral    aan    boter liepen   zeer   hoog   op.   Het   document   leert   tevens   dat   uit de   gemeenschappelijke   kas   om   de   drie   jaar   voor   elke monnik   een   habijt   werd   betaald;   een   scapulier,   singel, schoenen   en   een   paar   kousen   kregen   ze   ieder   jaar. Was,   olie,   vet,   kaarsen   en   specerijen   vormden   samen een     aanzienlijke     post.     Naast     tal     van     leveranciers moesten    ook    het    personeel    en    andere    ambachtslui worden   vergoed.   De   lijst   vermeldt   volgende   personen: kok,     onderkok     en     keukenhulp,     smid,     kleermaker, organist,    hovenier,    brouwer,    molenaar,    schrijnwerker, koetsier,   rademaker,   bakker,   ossen-   en   varkensknecht enz. Ondertussen   rees   een   ander   probleem.   De   onroerende bezittingen   van   de   kloosters   waren   onttrokken   aan   de normale   circulatie   via   overerving,   verkoop   of   schenking, en   dus   ook   aan   de   taksen   die   bij   zulke   gelegenheden moesten   worden   betaald.   Om   die   reden   werd   al   sinds de    middeleeuwen    getracht    de    verwerving    van    zulke goederen   aan   strenge   voorwaarden   te   onderwerpen.   De burgerlijke     overheid     eiste     immers     een     amortisatie. Keizerin   Maria-Theresia   gaf   een   definitieve   vorm   aan deze   oude   wetgeving   door   het   Amortisatiedecreet   van 1753.   Dit   betekende   dat   de   kloosters   hun   grondbezit niet   meer   konden   uitbreiden,   en   dat   bezittingen   die   nog niet    geamortiseerd    waren,    moesten    worden    verkocht, tenzij     de     eigenaar     mits     betaling     amortisatie     kon verkrijgen.      Abt      Thys      voerde      een      omvangrijke briefwisseling   met   de   overheid   om   aan   het   decreet   te ontsnappen.   Hij   stelde   zelfs   een   dossier   samen   over   de moeilijkheden   die   de   abdij   de   laatste   twee   eeuwen   had meegemaakt.   Zijn   pogingen   hadden   succes,   want   voor de   nog   verschuldigde   amortisaties   moest   slechts   een zesde   van   het   vastgestelde   bedrag   worden   betaald.   De som     werd     naderhand     nogmaals     met     een     derde verminderd.
Pastorij Vlierbeek ©Kerkfabriek O.L.V. Vlierbeek

Abdij van Vlierbeek