ABT PETRUS PARADAENS

EN DE “TRAGEDIE” VAN 1728

Abt   Petrus   (Pieter)   Paradaens   was   abt   van   Vlierbeek   van   1699   tot   1728.   Hij   was   niet   erg   geliefd   bij   zijn eigen    gemeenschap.    De    verhouding    met    de    monniken    gaf    voortdurend    aanleiding    tot    conflicten.    De oorzaak   was   wellicht   dat   de   abt   zeer   streng   was   voor   zichzelf   en   dit   ook   eiste   van   de   hem   toevertrouwde religieuzen... Het   kwam   al   snel   van   kwaad   naar   erger.   Het   ontging   de   Vlierbeekse   monniken   niet   dat   hun   abt   onderdak verleende   aan   uit   Frankrijk   gevluchte   jansenisten   en   met   hen   relaties   onderhield,   en   dat   hij   in   betrekking was   met   jansenistische   professoren   in   Leuven.   Dit   leidde   tot   ongerustheid,   wantrouwen   en   zelfs   tweespalt binnen   de   monnikengemeenschap.   Sommigen   traden   de   abt   bij,   anderen   wensten   zijn   vertrek.   In   de Oostenrijkse   Nederlanden   was   op   dat   ogenblik   een   anti-jansenistische   kruistocht   aan   de   gang   en   de klachten uit Vlierbeek werden door de overheden aangegrepen om krachtdadig in te grijpen. Er   volgde   een   buitengewoon   onderzoek   (visitatie)   te   Vlierbeek   door   Karel   d'Espinosa,   toen   al   verkozen   als maar    nog    niet    benoemd    als    bisschop    van   Antwerpen.    D'Espinosa    kwam    onder    militaire    escorte    en onaangemeld   te   Vlierbeek   toe   op   7   juli   om   half   zes   's   morgens.   Hij   verraste   op   die   wijze   de   abt,   die blijkbaar   een   gerucht   had   opgevangen   over   wat   zou   gebeuren   en   aanstalten   maakte   om   te   vluchten.   Toen de   bisschop   na   zijn   aankomst   binnentrad   in   de   kamer   van   Paradaens,   die   zich   ziek   had   gemeld,   vond   hij deze   laatste   inderdaad   te   bed,   maar   wel   in   reiskostuum!   De   abt   protesteerde   hevig   maar   tevergeefs   tegen deze    visitatie.    Ze    zou    ongeveer    tien    dagen    duren.    Na    nog    andere    incidenten    zoals    een    nieuwe vluchtpoging van Paradaens werd hij op 16 juli door D'Espinosa uit zijn ambt ontzet. De   "tragedie",   zoals   Paradaens   de   gebeurtenissen   zelf   omschreef,   was   nog   niet   ten   einde.   Op   22   juli   werd hij   uit   Vlierbeek   verbannen.   In   een   karos,   begeleid   door   drie   soldaten,   werd   hij   overgebracht   naar   de   abdij van Gembloers (Gembloux). Hij mocht dit klooster niet verlaten en was dus een gevangene. Enkele   maanden   na   zijn   overbrenging,   op   30   augustus,   bereikte   Vlierbeek   het   bericht   dat   Paradaens ernstig   ziek   was.   Er   werd   zelfs   gefluisterd   dat   men   hem   vergiftigd   had,   maar   dit   kan   niet   bewezen   worden. Wegens   de   opgelopen   veroordeling   mocht   Paradaens   niet   worden   berecht.   De   abt   en   de   monniken   van Gembloers   durfden   dit   dan   ook   niet   doen.   Toch   is   het   bekend   dat   een   vriend   uit   Leuven   hem   in   het   geheim en net op tijd heeft bezocht, de biecht gehoord en het H. Oliesel toegediend. Op   18   september   1728   overleed   Paradaens.   Het   was   voorgeschreven   dat   zijn   lichaam   in   ongewijde   grond diende   te   worden   bijgezet.   Om   zo   een   vernederend   lot   te   voorkomen,   slaagden   enkele   monniken   van Vlierbeek   erin   om   met   de   hulp   van   vrienden   het   lijk   naar   hun   abdij   over   te   brengen,   en   dit   nog   vooraleer   de autoriteiten   van   het   overlijden   op   de   hoogte   werden   gebracht.   Gekleed   als   monnik,   en   rechtopzittend   zodat het   leek   alsof   het   leefde,   werd   het   lichaam   in   een   karos   gezet.   Zo   kwam   de   dode   de   dag   na   zijn   overlijden te Vlierbeek toe om er te worden begraven, vermoedelijk ergens in de boomgaard. In   de   jaren   1945-48   werden   op   initiatief   van   de   toen   pas   gestichte   Heemkundige   Kring   opzoekingen verricht   naar   dit   graf.   Men   zocht   natuurlijk   naar   een   speld   in   een   hooiberg   omdat   geen   enkel   document   een concrete   aanduiding   geeft   omtrent   de   ligging.   Er   werd   een   beroep   gedaan   op   specialisten   met   pendel   en wichelroede,   en   zelfs   op   paranormale   hulp   van   helderzienden!   De   inspanningen   bleven   evenwel   zonder resultaat. Misschien in de toekomst?... Dit   verhaal   leeft   ook   vandaag   nog   in   Vlierbeek,   ook   al   werd   de   abdij   meer   dan   200   jaar   geleden   opgedoekt. De   zaak   Paradaens   werd   opgevoerd   in   toneelspelen   en   de   goede   man   kan   ook   niet   ontbreken   in   een schriktocht   van   de   Chiro   of   Scouts.   Bijgevolg   is   iedereen   in   Vlierbeek   wel   vertrouwd   met   de   meer   dan fameuze 'abt Paradaens'.  Vrij naar Maurits Smeyers' Vlierbeekse Kroniek (1992).
Abdij van Vlierbeek
© Heemkundige Kring Vlierbeek        

ABT PETRUS PARADAENS

EN DE “TRAGEDIE” VAN 1728

Abt   Petrus   (Pieter)   Paradaens   was   abt   van   Vlierbeek van   1699   tot   1728.   Hij   was   niet   erg   geliefd   bij   zijn   eigen gemeenschap.    De    verhouding    met    de    monniken    gaf voortdurend   aanleiding   tot   conflicten.   De   oorzaak   was wellicht   dat   de   abt   zeer   streng   was   voor   zichzelf   en   dit ook eiste van de hem toevertrouwde religieuzen... Het   kwam   al   snel   van   kwaad   naar   erger.   Het   ontging   de Vlierbeekse     monniken     niet     dat     hun     abt     onderdak verleende    aan    uit    Frankrijk    gevluchte    jansenisten    en met   hen   relaties   onderhield,   en   dat   hij   in   betrekking   was met   jansenistische   professoren   in   Leuven.   Dit   leidde   tot ongerustheid,   wantrouwen   en   zelfs   tweespalt   binnen   de monnikengemeenschap.   Sommigen   traden   de   abt   bij, anderen     wensten     zijn     vertrek.     In     de     Oostenrijkse Nederlanden      was      op      dat      ogenblik      een      anti- jansenistische   kruistocht   aan   de   gang   en   de   klachten   uit Vlierbeek   werden   door   de   overheden   aangegrepen   om krachtdadig in te grijpen. Er    volgde    een    buitengewoon    onderzoek    (visitatie)    te Vlierbeek   door   Karel   d'Espinosa,   toen   al   verkozen   als maar   nog   niet   benoemd   als   bisschop   van   Antwerpen. D'Espinosa      kwam      onder      militaire      escorte      en onaangemeld   te   Vlierbeek   toe   op   7   juli   om   half   zes   's morgens.   Hij   verraste   op   die   wijze   de   abt,   die   blijkbaar een   gerucht   had   opgevangen   over   wat   zou   gebeuren   en aanstalten   maakte   om   te   vluchten.   Toen   de   bisschop   na zijn   aankomst   binnentrad   in   de   kamer   van   Paradaens, die    zich    ziek    had    gemeld,    vond    hij    deze    laatste inderdaad    te    bed,    maar    wel    in    reiskostuum!    De    abt protesteerde   hevig   maar   tevergeefs   tegen   deze   visitatie. Ze    zou    ongeveer    tien    dagen    duren.    Na    nog    andere incidenten      zoals      een      nieuwe      vluchtpoging      van Paradaens   werd   hij   op   16   juli   door   D'Espinosa   uit   zijn ambt ontzet. De   "tragedie",   zoals   Paradaens   de   gebeurtenissen   zelf omschreef,   was   nog   niet   ten   einde.   Op   22   juli   werd   hij uit   Vlierbeek   verbannen.   In   een   karos,   begeleid   door drie   soldaten,   werd   hij   overgebracht   naar   de   abdij   van Gembloers    (Gembloux).    Hij    mocht    dit    klooster    niet verlaten en was dus een gevangene. Enkele   maanden   na   zijn   overbrenging,   op   30   augustus, bereikte    Vlierbeek    het    bericht    dat    Paradaens    ernstig ziek    was.    Er    werd    zelfs    gefluisterd    dat    men    hem vergiftigd    had,    maar    dit    kan    niet    bewezen    worden. Wegens   de   opgelopen   veroordeling   mocht   Paradaens niet    worden    berecht.    De    abt    en    de    monniken    van Gembloers   durfden   dit   dan   ook   niet   doen.   Toch   is   het bekend   dat   een   vriend   uit   Leuven   hem   in   het   geheim   en net   op   tijd   heeft   bezocht,   de   biecht   gehoord   en   het   H. Oliesel toegediend. Op   18   september   1728   overleed   Paradaens.   Het   was voorgeschreven    dat    zijn    lichaam    in    ongewijde    grond diende   te   worden   bijgezet.   Om   zo   een   vernederend   lot te   voorkomen,   slaagden   enkele   monniken   van   Vlierbeek erin   om   met   de   hulp   van   vrienden   het   lijk   naar   hun   abdij over   te   brengen,   en   dit   nog   vooraleer   de   autoriteiten   van het   overlijden   op   de   hoogte   werden   gebracht.   Gekleed als   monnik,   en   rechtopzittend   zodat   het   leek   alsof   het leefde,   werd   het   lichaam   in   een   karos   gezet.   Zo   kwam de   dode   de   dag   na   zijn   overlijden   te   Vlierbeek   toe   om   er te     worden     begraven,     vermoedelijk     ergens     in     de boomgaard. In   de   jaren   1945-48   werden   op   initiatief   van   de   toen   pas gestichte   Heemkundige   Kring   opzoekingen   verricht   naar dit    graf.    Men    zocht    natuurlijk    naar    een    speld    in    een hooiberg    omdat    geen    enkel    document    een    concrete aanduiding    geeft    omtrent    de    ligging.    Er    werd    een beroep     gedaan     op     specialisten     met     pendel     en wichelroede,     en     zelfs     op     paranormale     hulp     van helderzienden!   De   inspanningen   bleven   evenwel   zonder resultaat. Misschien in de toekomst?... Dit   verhaal   leeft   ook   vandaag   nog   in   Vlierbeek,   ook   al werd   de   abdij   meer   dan   200   jaar   geleden   opgedoekt. De   zaak   Paradaens   werd   opgevoerd   in   toneelspelen   en de   goede   man   kan   ook   niet   ontbreken   in   een   schriktocht van    de    Chiro    of    Scouts.    Bijgevolg    is    iedereen    in Vlierbeek   wel   vertrouwd   met   de   meer   dan   fameuze   'abt Paradaens'.  Vrij naar Maurits Smeyers' Vlierbeekse Kroniek (1992).

Abdij van Vlierbeek