ABT JACOB MAROTEL (1544-1567)

De   opvolger   van   Jan   van   Panhuys   was   Jacob   Marotel   (1544-1567),   tevoren monnik   in   de   abdij   van   Sint-Bertijns   te   Saint   Omer.   Samen   met   de   andere Brabantse   abten   was   hij   in   1555   aanwezig   bij   de   plechtige   troonsafstand van Karel V te Brussel. Latere   feiten   laten   toe   de   vraag   te   stellen   of   de   keuze   van   Marotel   tot   abt wel   gelukkig   is   geweest.   Al   in   1560   deden   zich   moeilijkheden   voor   die   aan het   licht   kwamen   tijdens   een   visitatie   of   kerkelijk   onderzoek,   gehouden   op verzoek   van   Margaretha   van   Parma,   landvoogdes   der   Nederlanden   (1559- 1567).   Uit   de   informatie   die   haar   na   de   visitatie   werd   toegezonden,   leren   we dat   de   abdij   niet   meer   behoorlijk   onderhouden   werd;   het   regende   in   de slaapzaal,    de    liturgische    gewaden    waren    versleten    en    de    bibliotheek verkeerde   in   slechte   toestand.   Bovendien   verbleef   de   abt   te   vaak   buiten   zijn klooster, waardoor de kloostertucht geheel verslapte. Dat   een   minder   geschikte   overste   kon   aangesteld   worden   is   te   begrijpen.   In   1515   had   immers   Keizer Karel   V   van   paus   Leo   X   het   benoemingsrecht   over   de   abdijen   in   de   Nederlanden   bekomen.   Dit   leidde tot   tal   van   misbruiken,   waarbij   in   sommige   abdijen   zelfs   niet-religieuzen   tot   abtelijke   waardigheden werden   benoemd.   De   kloosters   verzetten   zich   dan   ook   terecht   en   onder   koning   Filips   II   (1555-1598)   zou een   compromis   worden   gesloten.   Dit   hield   in   dat   bij   een   vacature   koninklijke   commissarissen   de stemmen   van   de   religieuzen   moesten   gaan   inzamelen.   De   vorst   mocht   dan   één   van   de   naar   voor geschoven   kandidaten   aanduiden,   waarop   een   kerkelijke   bekrachtiging   zou   plaatsgrijpen.   Dit   was   alvast een   verbetering,   al   bleef   de   mogelijkheid   tot   ingrijpen   van   de   vorst   bestaan.   Dit   systeem   zou   ook   te Vlierbeek tijdens het verdere Ancien Régime worden toegepast. De   kwestie-Marotel   sleepte   aan,   doch   in   1567   slaagden   de   abten   van   Affligem   en   van   Sint-Geertrui   te Leuven   erin   hem   te   doen   abdiceren   ten   voordele   van   Jan   Hautaert,   religieus   te Affligem   en   aanbevolen door   Filips   II.   De   akte   van   afstand   vermeldt   diplomatisch   dat   ze   gebeurde   á   cause   des   continuelles débilité et maladies van de abt. Het   abbatiaat   van   Hautaert   was   zeer   kort,   doch   heilzaam   (1568   1571).   Hij   herstelde   de   tucht   met   vaste hand.   In   de   annalen   van   de   abdij   van   Bursfeld   staat   hij   daarom   opgetekend   als   abbas   reformator,   abt- vernieuwer.   Hij   bekwam   bovendien   een   bijzonder   voorrecht.   Hij   en   zijn   opvolgers   zouden   voortaan jaarlijks   op   het   feest   van   Sacramentsdag   pontificaal   mogen   celebreren   in   de   kerk   van   Sint-Goedele   te Brussel.   Dit   schijnt   een   zeer   begeerd   privilege   te   zijn   geweest   waaraan   Vlierbeek   de   eeuwen   door   ten zeerste heeft gehouden.
Abdij van Vlierbeek
© Heemkundige Kring Vlierbeek        

  ABT JACOB MAROTEL (1544-1567)

De   opvolger   van   Jan   van   Panhuys   was   Jacob   Marotel (1544-1567),    tevoren    monnik    in    de    abdij    van    Sint- Bertijns     te     Saint     Omer.     Samen     met     de     andere Brabantse    abten    was    hij    in    1555    aanwezig    bij    de plechtige troonsafstand van Karel V te Brussel. Latere   feiten   laten   toe   de   vraag   te   stellen   of   de   keuze van   Marotel   tot   abt   wel   gelukkig   is   geweest.   Al   in   1560 deden   zich   moeilijkheden   voor   die   aan   het   licht   kwamen tijdens   een   visitatie   of   kerkelijk   onderzoek,   gehouden   op verzoek   van   Margaretha   van   Parma,   landvoogdes   der Nederlanden   (1559-1567).   Uit   de   informatie   die   haar   na de   visitatie   werd   toegezonden,   leren   we   dat   de   abdij   niet meer   behoorlijk   onderhouden   werd;   het   regende   in   de slaapzaal,   de   liturgische   gewaden   waren   versleten   en de     bibliotheek     verkeerde     in slechte     toestand.     Bovendien verbleef   de   abt   te   vaak   buiten zijn      klooster,      waardoor      de kloostertucht geheel verslapte. Dat      een      minder      geschikte overste   kon   aangesteld   worden is    te    begrijpen.    In    1515    had immers     Keizer     Karel     V     van paus           Leo           X           het benoemingsrecht        over        de abdijen      in      de      Nederlanden bekomen.   Dit   leidde   tot   tal   van misbruiken,    waarbij    in    sommige    abdijen    zelfs    niet- religieuzen       tot       abtelijke       waardigheden       werden benoemd.   De   kloosters   verzetten   zich   dan   ook   terecht en     onder     koning     Filips     II     (1555-1598)     zou     een compromis    worden    gesloten.    Dit    hield    in    dat    bij    een vacature   koninklijke   commissarissen   de   stemmen   van de   religieuzen   moesten   gaan   inzamelen.   De   vorst   mocht dan    één    van    de    naar    voor    geschoven    kandidaten aanduiden,    waarop    een    kerkelijke    bekrachtiging    zou plaatsgrijpen.   Dit   was   alvast   een   verbetering,   al   bleef   de mogelijkheid    tot    ingrijpen    van    de    vorst    bestaan.    Dit systeem   zou   ook   te   Vlierbeek   tijdens   het   verdere Ancien Régime worden toegepast. De   kwestie-Marotel   sleepte   aan,   doch   in   1567   slaagden de   abten   van   Affligem   en   van   Sint-Geertrui   te   Leuven erin    hem    te    doen    abdiceren    ten    voordele    van    Jan Hautaert,   religieus   te Affligem   en   aanbevolen   door   Filips II.   De   akte   van   afstand   vermeldt   diplomatisch   dat   ze gebeurde   á   cause   des   continuelles   débilité   et   maladies van de abt. Het     abbatiaat     van     Hautaert     was     zeer     kort,     doch heilzaam   (1568   1571).   Hij   herstelde   de   tucht   met   vaste hand.   In   de   annalen   van   de   abdij   van   Bursfeld   staat   hij daarom      opgetekend      als      abbas      reformator,      abt- vernieuwer.     Hij     bekwam     bovendien     een     bijzonder voorrecht.     Hij     en     zijn     opvolgers     zouden     voortaan jaarlijks    op    het    feest    van    Sacramentsdag    pontificaal mogen    celebreren    in    de    kerk    van    Sint-Goedele    te Brussel.   Dit   schijnt   een   zeer   begeerd   privilege   te   zijn geweest   waaraan   Vlierbeek   de   eeuwen   door   ten   zeerste heeft gehouden.

Abdij van Vlierbeek

JOHANNES HAUTAERT (1568-1571)