Mijter en staf op portret abt Meugens
Filips de Goede hertog van Bourgondiê

1845-1945 

Plan bij de verkoop  van de abdij
 GESCHIEDENIS VAN DE BENEDICTIJNENABDIJ VAN VLIERBEEK
De benedictijnenabdij van Vlierbeek is in 1125 gesticht in een periode waarin Leuven zich volop tot een stad ontwikkelde. In dat jaar schenkt Godfried met de Baard, graaf van Leuven en eerste hertog van Brabant, een stuk grond aan de bloeiende benedictijnenabdij van Affligem, om in Vlierbeek een kerk en klooster-gemeenschap op te richten.

 ZUILEN VAN DE EERSTE PANDGANG 

Rogier van der Weyden, Musée des Beaux-Arts, Dijon

1424-1456 INTERNE CONFLICTEN

      Dat   Vlierbeek   niet   gespaard   bleef   van   interne   conflicten   bewijst   de   regering   van   abt Robrecht   van   Berthem   (1424-1456).   Hij   stamde   uit   een   gegoede   Leuvense   familie.   Zijn gedrag   als   kloosteroverste   stelde   echter   problemen,   zodat   Filips   de   Goede,   zich   ging beklagen bij paus Nicolaas V (1447-1455). LEES MEER

1519-1532 ABT LEONARDUS VRANCX

      Abt   van   Langrode   of   zijn   opvolger   Leonardus   Vrancx   bestelde   bij   Kwinten   Metsys   een schilderij.    Het    paneel    vormt    nu    een    der    pronkstukken    van    het    Leuvense    Stedelijk Museum. Het stelt de Bewening van Christus voor… LEES MEER

1532-1543 ABT JAN VAN PANHUYS

      Op   14   februari   1533   verleende   paus   Clemens   VII   aan   van   Panhuys   en   aan   al   zijn opvolgers   de   pontificale   eretekens   en   machten,   wat   betekende   dat   de   abt   voortaan nagenoeg over een bisschoppelijke waardigheid beschikte. . … LEES MEER
      De   opvolger   van   Jan   van   Panhuys   was   Jacob   Marotel.      Samen   met   de   andere Brabantse   abten   was   hij   in   1555   aanwezig   bij   de   plechtige   troonsafstand   van   Karel   V   te Brussel.       In   1560   deden   zich   moeilijkheden   voor   die   aan   het   licht   kwamen   tijdens   een   visitatie   of kerkelijk   onderzoek,   gehouden   op   verzoek   van   Margaretha   van   Parma,   landvoogdes   der Nederlanden (1559-1567)  … LEES MEER

1544-1567 ABT JACOB MAROTEL

1642 ABT PETRUS SCRIBS -

TERUGKEER NAAR VLIERBEEK

      Het   wapen   van   de   abt   vertoont   drie   kreeften,   een   zinspeling   op   de   naam   Scribs.   Zijn devies   luidt:   Pedetentim   (Stap   voor   stap).   Stap   voor   stap   heeft   hij   de   Vlierbeekse puinen   geruimd   en   hersteld   of   door   nieuwbouw   vervangen,   Op   27   maart   1642   keerde hij   met   zijn   monniken   naar   Vlierbeek   terug,   zeventig   jaar   na   het   gedwongen   vertrek. Scribs   kreeg   dan   ook   bij   de   tijdgenoten   de   eretitel   van   tweede   stichter   van   de   abdij.   LEES MEER
Spreekkamer pastorij Vlierbeek © Kerkfabriek O.L.V. Vlierbeek

1653 ABT ROBERTUS GARESTA -

HEROPBOUW VAN ABDIJ

      De   historicus   Antonius   Sanderus   publiceerde   in   1659   een   volumineus   werk   over   de Brabantse   abdijen,   Chorographia   sacra   Brabantiae,   Het   bevat   volgende   opdracht:   “Aan Vlierbeek   dat   door   het   vuur,   de   oorlog   en   de   tijd   werd   verwoest,   maar   dat   nu   door   abt Garesta wordt hersteld”. LEES MEER
     Abt   Petrus   (Pieter)   Paradaens   was   abt   van   Vlierbeek   van   1699   tot   1728. Als   jansenist werd   hij   na   klachten   uit   Vlierbeek   uit   zijn   ambt   ontzet   en   overgebracht   naar   de   abdij   van Gembloers.   Op   18   september   1728   overleed   Paradaens.   Het   was   voorgeschreven   dat zijn   lichaam   in   ongewijde   grond   diende   te   worden   bijgezet.   Om   zo   een   vernederend   lot te   voorkomen,   slaagden   enkele   monniken   van   Vlierbeek   erin   om   met   de   hulp   van vrienden    het    lijk    naar    hun    abdij    over    te    brengen,    om    er    te    worden    begraven, vermoedelijk ergens in de boomgaard…  LEES MEER

1728-1752 ABT LEONARDUS LENAERTS

      Lenaerts   koos   tot   spreuk:   Fortiter   et   suaviter   ("Krachtig,   doch   met   zachtheid").   Door een   wijs   beheer   trachtte   hij   de   geschokte   rust   in   de   abdij   te   doen   terugkeren.   Ook bestelde   hij   rond   1737   een   orgel   bij   Jean   -Baptiste   Le   Picard,   de   orgelkast   is   centraal bovenaan    versierd    met    het    wapen    van    de    abt.    Bij    de    restauratie    van    2006    door orgelbouw   Thomas   is   het   Le   Picard-orgel   gereconstrueerd   naar   zijn   oorspronkelijke toestand van omstreeks 1737… LEES MEER
      Op   30   oktober   1752   werd   Leonardus   Thys   uit   Westerlo   gekozen   Het   devies   van   Thys luidde:   Candore   et   amore   ("Met   oprechtheid   en   liefde").   Deze   abt   wilde   de   geldelijke situatie   van   zijn   abdij   met   eigen   bijdragen      saneren.   De   onroerende   bezittingen   van   de kloosters    waren    onttrokken    aan    de    normale    circulatie    via    overerving,    verkoop    of schenking,      De   burgerlijke   overheid   eiste   een   amortisatie.   Keizerin   Maria-Theresia   gaf een   definitieve   vorm   aan   deze   oude   wetgeving   door   het   Amortisatiedecreet   van   1753.     Abt   Thys   voerde   een   omvangrijke   briefwisseling   met   de   overheid   om   aan   het   decreet   te ontsnappen…. LEES MEER

1752-1772 ABT LEONARDUS THYS

Pastorij Vlierbeek

1772-1792 ABT ILDEPHONSUS VANDEN BRUEL

1772-1796 DE INTERVENTIE VAN DEWEZ

 

      Vanden   Bruel   droomde   van   een   geheel   moderne   abdij.   Hij   inviteerde   daartoe   Laurent- Benoît    Dewez    (1731-1812),    architect    in    dienst    van    de    toenmalige    gouverneur    der Oostenrijkse Nederlanden, Karel van Lotharingen.       Dewez   legde   spoedig   de   plannen   voor   een   volledig   nieuw   complex   voor.   Hierbij   zou   al het    bestaande    verdwijnen    en    vervangen    worden    door    eigentijdse    constructies    in neoclassicistische   stijl   en   weldra   werd   het   startsein   voor   de   werken   gegeven...   LEES MEER

1792-1796 ABT ILDEPHONSUS MEUGENS

AFSCHAFFING ABDIJ 1 SEPTEMBER 1796

      Bij   de   aanstelling   van   Abt   Meugens   in   1792   werd   hem   een   lofdicht   aangeboden.   De tekst is verlucht met het wapen en devies van de prelaat: Pulchritudo agri mecum.       Door   de   officiële   afschaffing   van   alle      kloosters,      een   algemene   maatregel   van   de Franse   overheden   op   1   september   1796,   hield   de   abdij   op   te   bestaan.   De   Vlierbeekse monniken   verzette   zich   echter   koppig   daarom   werden   ze   op   11   januari   1797   met   militair vertoon verdreven.    De abdij werd op 26 april 1798 openbaar verkocht.  LEES MEER
        De    eerste    pastoor    van    het    zelfstandig    Vlierbeek    was    A.    Boomans.    Victor    Van Schaeybroeck   volgde   in   1834   Boomans   op   als   pastoor.   Niet   alle   abdijgebouwen   waren nuttig voor de toenmalige bewoners en men liet verschillende gebouwen afbreken.       In   1841   bevond   het   archief   van   de   vroeger   abdij   zich   nog   steeds   in   de   archiefkamer. Pastoor   Van   Schaeybroeck   besloot   echter   alles   te   verbranden,   wellicht   in   de   mening dat    zich    hier    "verboden"    documenten    konden    bevinden,    vermits    Vlierbeek    een "ketterse" abt, Pieter Paradaens, had gekend. . LEES MEER
      Op   3   september   1876   sloeg   de   bliksem   in,   het   bovenste   deel   van   de   toren   brande   af. Het   voormalige   wagenhuis   van   de   abdij   werd   in   1912   omgevormd   tot   woonst   met   stal   en schuur.       Kort   tevoren   was   het   gesukkel   begonnen   met   de   westerpoort.   In   1910   werd   ze   voor   de eerste keer erg beschadigd. … LEES MEER

VLIERBEEK NA 1945

1572 VERWOESTING VAN DE ABDIJ VERBLIJF IN DE REFUGE

Titiaan

 

1170

 

BOUW VAN EERSTE STENEN KERK

 

   In   1158   werd   begonnen   met      de   oprichting   van   een   meer   monumentale   bidplaats.      Het nieuwe   bedehuis   was   klaar   in   1170   en   werd   toegewijd   aan   de   H.   Maagd   en   aan   de   H. Medardus…. LEES MEER

1127-1157 VAN PRIORIJ NAAR ABDIJ

Gravure uit: Ph. J. MAILLART, Collection de costumes de tous les ordres monastique, supprimés à différentes époques, dans la ci-devant Belgique, Brussel, 1811.
        De    kloosters    deelden    eind    18de    eeuw    in    de    welvaart    van    de    Oostenrijkse Nederlanden.   De   abten   streefden   bovendien   naar   het   comfort   en   zelfs   naar   de   luxe   die eigen   waren   aan   de   hogere   standen;   ze   gingen   zich   zelfs   gedragen   als   prinsen.   Er werd een prestigepolitiek gevoerd  Vlierbeek wou niet ten achter blijven…. LEES MEER
 François Xavier Joseph Jacquin, 1792, Privébezit
      De   eerste   monniken   komen   naar   Vlierbeek.   Spoedig   werd   de   nieuwe   stichting   verrijkt met   schenkingen   door   leden   van   de   Brabantse   adel   en   andere   weldoeners.   Het   klooster verwierf    veel    aanzien.    Ze    bouwden    een    kleine    eenvoudige    kerk,        mogelijk    slechts bestaande    uit    hout    en    leem.    Als    priorij,    afhankelijk    van    Afflichem,wenste    Vlierbeek autonomie.   Het   wendde   zich,   met   de   steun   van   de   abten   van   Park   en   Averbode,   tot   de tegenpaus Victor IV (1159-1164) … LEES MEER

1125 STICHTING VAN DE ABDIJ

Bij   de   opstand   van   de   Nederlanden   tegen   het   Spaans   bestuur   viel   Willem   van   Oranje,     de    Zuidelijke    Nederlanden    binnen.    Op    25    september    1572    eiste    een    van    zijn legerkorpsen   te   Vlierbeek   proviand.   De   abt,   trouw   aan   Spanje,   weigerde.   Hierop   beval de    legeroverste,    kapitein    Felix,    de    abdij    te    plunderen    en    in    brand    te    steken.    De monniken   konden   over   de   omheiningmuren   klauteren   en   naar   de   refuge   te   Leuven vluchten.   Voor   de   abdij   was   dit   een   ramp.   Gebouwen   en   inboedel   gingen   nagenoeg volledig   verloren.   De   monniken   zouden   pas   in   1642,   na   een   ballingschap   van   70   jaar, naar Vlierbeek weerkeren. LEES MEER
Alle afbeeldingen kunnen door aanklikken vergroot en met toelichting worden weergeven.
Deze    blauwe    hardsteen,    oorspronkelijk    afkomstig    uit    het    Maasbekken,    werd    in    het najaar    van    1947    toevallig    ontdekt    bij    het    tuinieren    volgens    architectuurhistoricus Raymond   Lemaire   onderdeel   van   een   oude   pandgang   van   rond   1230.   Dus   al   goed   een eeuw na haar oprichting, had Vlierbeek een stenen klooster.
      Om   te   kunnen   voorzien   in   het   levensonderhoud   moesten   de   abdijen   een   degelijk economisch    beleid    voeren.    Zij    beschikten    daartoe    over    de    inkomsten    van    talrijke onroerende   goederen   die   vooral   door   schenking   waren   verworven.   Ze   waren   verplicht tot het betalen van diverse gewone en buitengewone belastingen… LEES MEER

ECONOMISCH BELEID VAN DE ABDIJ

GASTHOF EN TOEVLUCHTSOORD

        De    abdij    ontving    soms    voorname    gasten.    In    1270    bijvoorbeeld    vereerde   Aleidis, hertogin   van   Brabant   (1267-1273),   de   abdij   met   een   bezoek.   Adolf   II   van   der   Mark, bisschop   van   Luik   (1313-1344),   werd   in   1316   tijdelijk   opgenomen   toen   hij   uit   Luik   moest vluchten wegens een heftige revolte van de stedelingen… LEES MEER

 1444 DICHTER MONNIK JAN AMOERS

Tekening door A. Renier naar Boonen, einde 16de eeuw; gravure in W.Boonen, Geschiedenis van Leuven, ed. E. VAN EVEN, Leuven, 1880, pl. 32.
   Ten   tijde   van   abt   Robrecht   van   Berthem   leefde   te   Vlierbeek   de   monnik   Jan Amoers   hij was   ook   dichter.   De   stad   vroeg   hem   tot   tweemaal   toe   een   toneelstuk   te   schrijven   dat zou worden opgevoerd naar aanleiding van de jaarlijkse Ommegang in september…

1415-1642 REFUGE VLIERBEEK IN LEUVEN

   Jan   IV   (1415-1427)   vertoefde   graag   te   Leuven   en   met   goedkeuring   van   abt   Jacobus Roelandts   werd   via   tussenkomst   van   de   stad   Leuven   de   refuge   “Hof   van   Vliederbeeck’’ ter beschikking gesteld van de hertog….
Karel V

1728 ABT PETRUS PARADAENS - DE “TRAGEDIE” VAN 1728

1834-1845