Home Geschiedenis Virtueel bezoek Agenda/Rondleidingen Heemkundige kring Erfgoed Archief Contact

DE INTERVENTIE VAN

LAURENT-BENOIT DEWEZ (1772-1796)

De   kerk,   opgetrokken   na   de   terugkeer   van   1642,   was   wegens   gebrek   aan   middelen   slechts   gedeeltelijk voltooid.   Deze   constructie   was   overigens   al   in   wankele   toestand.   Vanden   Bruel   wenste   niet   alleen   een nieuw    bedehuis,    maar    droomde    bovendien    van    een    geheel    moderne    abdij.    Hij    inviteerde    daartoe Laurent-Benoît   Dewez   (1731-1812),   architect   in   dienst   van   de   toenmalige   gouverneur   der   Oostenrijkse Nederlanden,   Karel   van   Lotharingen.   Dewez   had   studiereizen   ondernomen   naar   Italië,   Griekenland, Syrië en Egypte, en toonde al zijn kunde bij de herbouw van andere abdijen in onze gewesten. Dewez   legde   spoedig   de   plannen   voor   een   volledig   nieuw   complex   voor.   Hierbij   zou   al   het   bestaande verdwijnen   en   vervangen   worden   door   eigentijdse   constructies   in   neoclassicistische   stijl.   De   voorstellen vielen   in   de   smaak   van   de   Vlierbeekse   communauteit   en   weldra   werd   het   startsein   voor   de   werken gegeven. Op   23   oktober   1775,   na   de   hoogmis   werd   begonnen   werd   met   de   afbraak   van   de   bestaande   kerk.   De officies   gingen   voortaan   door   in   de   kapittelzaal.   Op   13   mei   1776   was   de   afbraak   voltooid   en   de   dag daarop   begon   men   met   de   fundamenten   van   het   nieuwe   bedehuis.   Weldra   zou   de   eerste   steen   kunnen worden   gelegd.   Op   30   juli   greep   de   eerstesteenlegging   plaats   in   aanwezigheid   van   architect   Dewez   en van talrijke vertegenwoordigers van bevriende kloosters. Op   de   voorgevel,   vlak   onder   de   dakgoot,   prijkt   nu   nog   de   datum   1780   en   dit   bewijst   dat   het   gebouw   in dat   jaar   die   hoogte   had   bereikt.   Drie   jaar   later   was   het   voltooid.   De   wijding   zou   echter   nog   meerdere jaren   op   zich   laten   wachten.   Pas   in   de   zomer   van   1790,   namelijk   op   31   augustus,   zou   kardinaal   van Franckenberg    zich    voor    de    consecratie    naar    Vlierbeek    begeven.    Het    ziet    er    naar    uit    dat    deze gebeurtenis   geruime   tijd   werd   uitgesteld   wegens   allerlei   minder   gunstige   toestanden   tijdens   de   regering van   Jozef   II   (1764-1790),   die   zowel   de   Mechelse   kerkvorst   als   de   abt   van   Vlierbeek   heel   wat   last berokkenden. De   bouw   van   de   kerk   zou   verscheidene   jaren   in   beslag   nemen.   Ondertussen,   in   1777,   begon   men   met de   oprichting   van   een   gedeelte   van   een   ander   onderdeel   van   Dewez'   plan,   namelijk   het   abts-   en gastenkwartier.    Deze    constructie,    uitwendig    streng    en    sober    van    lijn,    maar    binnenin    voorzien    van weelderig   versierde   salons   en   receptiezalen,   staat   thans   nog   overeind   en   is   nu   gekend   als   het   "Nieuw abtskwartier".         Ontwerpen   van   Dewez   voor   Vlierbeek   zijn   bewaard   gebleven,   aan   de   hand   van   deze   plannen   werd   in 2012   door   de   Heemkundige   Kring   Vlierbeek   een   3D   reconstructie   gemaakt.   De   reeks   afbeeldingen hierbij   geeft   een   beeld   van   hoe   de   abdij   eruit   gezien   zou   hebben   indien   het   bouwproject   door   architect Dewez, voltooid werd. Opvallend   zijn   de   enorme   afmetingen   van   het   geheel,   dat   de   ambitie   van   de   laatste   abten   illustreert.Op de    plannen    van    Dewez    was    de    kerk    gesitueerd    rechts    achter    het    hoofdgebouw    dat    abts-    en gastenkwartier   bevatte.   Daardoor   vormde   ze   niet   meer   het   hiërarchisch   middelpunt   van   de   abdij.   De architect   stapte   af   van   de   idee   dat   een   klooster   een   stad   Gods   is,   doch   benadrukte   het   residentieel karakter.   De   abdij   werd   beschouwd   als   woonplaats   voor   een   abt   die   zich   gedroeg   als   een   prins   en   hoge gasten   moest   ontvangen.   De   opvatting   van   de   neoclassicistische   hoofdgevel   en   van   de   interieurs werkte    het    prestigekarakter    in    de    hand.    Enkel    de    uiterst    linkse    hoek    van    dit    hoofdgebouw    is gerealiseerd.
Abdij van Vlierbeek