DICHTER MONNIK JAN AMOERS (1444)

      Ten   tijde   van   abt   Robrecht   van   Berthem   leefde   te   Vlierbeek   de   monnik   Jan Amoers.   In   1426,   een   jaar   na   de   stichting   van   de   Leuvense   Universiteit,   vatte   hij aan   deze   instelling   studies   aan   in   het   Kerkelijk   Recht.   Over   deze   materie   gaf   hij nadien   zelf   onderricht   aan   zijn   Vlierbeekse   confraters.   Amoers   was   ook   dichter, en    om    die    reden    verdient    hij    een    plaats    in    de    geschiedenis    van    de Middelnederlandse   letterkunde   en   van   het   toneel   te   Leuven.   De   stad   vroeg   hem inderdaad    tot    tweemaal    toe    een    toneelstuk    te    schrijven    dat    zou    worden opgevoerd   naar   aanleiding   van   de   jaarlijkse   Ommegang   in   september.   Na   de optocht   van   de   Ommegang   werd   ieder   jaar   op   de   Grote   Markt   in   open   lucht   een opvoering   gehouden.   De   stadsrekeningen   verschaffen   nauwkeurige   inlichtingen. In   september   1444   werd Amoers   een   honorarium   betaald   voor   het   spel   van   “De Drie   Hiërarchie   der   engelen”   en   het   jaar   daarop   voor   een   ander   toneelstuk, getiteld “Onser Liever Vrouwen Miraculen”.       In   september   1444   werd   op   de   Leuvense   Grote   Markt   gedurende   meerdere dagen   een   stellage   opgetimmerd.   Zowel   overdag   als   ‘s   nachts   waren   bewakers aangesteld   om   beschadiging   of   diefstal   van   hout   te   voorkomen.   Het   spel   werd opgevoerd   door   vijf   gezellen,   die   voor   hun   medewerking   van   stadswege   vergoed werden   met   enkele   liters   Rijnwijn.   De   inhoud   van   het   stuk   kan   worden   afgeleid uit    de    rekwisieten    die    in    de    stadsrekeningen    worden    vermeld    en    van    de omschrijving    die    men    in    deze    documenten    aan    het    spel    geeft.    Het    kreeg namelijk   ook   de   titel:   “Het   spel   van   de   Drievuldigheid”,   of   “van   de   kroning   door de Triniteit”. Het handelde dus over de Kroning van Maria in de hemel. Volgens     de     stadsrekening     werden     in     het     spel     van     Jan    Amoers     deze engelengroepen   uitgebeeld   door   schoolkinderen.   Door   gordijnen   waren   ze   aan het   zicht   onttrokken,   doch   via   een   opening   in   een   schutsel   konden   ze   op   de gepaste momenten te voorschijn komen om Marias kroning luister bij te zetten. Het   schilderij   hierbij   bevindt   zich   nu   in   de   zuidelijke   transeptarm   van   de   kerk... Klik op de afbeelding voor meer info.
Het schilderij werd vaak verkeerdelijk toegeschreven aan de Leuvense schilder Joost vander Baren (+ na 1612).
Abdij van Vlierbeek
   Zoals   men   in   de   theologische   literatuur   en   in   de   kunst   merkt,   werd de   H.   Maagd   volgens   de   toenmalige   opvatting   de   kroon   op   het hoofd   geplaatst   door   de   Drievuldigheid.   Dit   gebeurde   in   bijzijn   van de    engelen.    De    titel    spel    van    de    Drie    Hiërarchieën”    zinspeelt hierop.   Sedert   de   pseudo-Dionysius   de   Areopagiet,   een   kerkelijk auteur   uit   de   5de   eeuw,   worden   de   engelen   immers   gegroepeerd in    drie    groepen    of    Hiërarchieën.    De    eerste    bestaat    uit    de Serafijnen,     Cherubijnen     en    Tronen;     deze     omgeven     God     in constante   aanbidding.   De   Heerschappijen,   Krachten   en   Machten maken    de    tweede    groep    uit;    zij    beheersen    de    sterren    en    de elementen.    De    derde    wordt    gevormd    door    de    Prinsdommen, Aartsengelen    en    Engelen;    zij    beschermen    de    aarde    of    zijn    de goddelijke gezanten .